O teatrze
Historia
Z dziejów opery w Gdańsku i historii Opery Bałtyckiej
1646, 15 lutego – pierwszy spektakl operowy w Gdańsku. Z okazji przyjazdu królowej Ludwiki Marii, siłami artystów na co dzień działającymi w teatrze na Zamku Królewskim w Warszawie, przedstawiono operę Le nozze d’Amore i di Psiche Marca Scacchiego. Dzieło wystawiono w rozbudowanej do trzech tysięcy miejsc Szkole Szermierczej.
Z tej samej okazji Michał Brunnerio skomponował operę Marte e Amore.
1695, listopad – trupa wdowy Veltenowej wykonała operę Walentego Medera Neron – pierwszą operę napisaną w Gdańsku.
1753 – impresario K. Ackermann uzyskał koncesję na prowadzenie teatru. Początek regularnego wystawiania oper i pantomim baletowych.
1774 - otwarcie nowego budynku teatralnego, który zastąpił salę Szkoły Szermierczej.
1789 – 7 lat po wiedeńskiej prapremierze gdańszczanie po raz pierwszy mogli zobaczyć Uprowadzenie z Seraju Mozarta (kolejne premiery mozartowskie: Czarodziejski flet –1794, Don Giovanni - 1796, Wesele Figara – 1798, Łaskawość Tytusa – 1807).
1801, 3 sierpnia – otwarcie nowego teatru na Targu Węglowym, ze względu na charakterystyczną kopułę nazywanego "młynkiem".
1804 – występy baletu z Warszawy (balet gdański zawiesił działalność w 1788)
1809 – inauguracja działalności Instytutu Teatralno-Wokalnego
1811 – występy trupy Wojciecha Bogusławskiego, która zaprezentował m.in. Cud mniemany
1822 – kilka miesięcy po berlińskiej prapremierze, gdańska premiera Wolnego strzelca Webera
1882 – pierwsze wystawienie Pierścienia Nibelunga Wagnera przez trupę Angelo Neumanna
1909, 11 sierpnia – inauguracja Opery Leśnej w Sopocie (opera Kreutzera Nocny obóz w Grenadzie)
1914, luty - decyzja o budowie budynku Tattersaal
1914, kwiecień - położenie kamienia węgielnego
1915, wrzesień - zakończenie budowy, oddanie budynku do użytku
1915, 23 października - pierwszy koncert symfoniczny w Tattersaal
1926 – Objazdowa Opera Warszawska zaprezentowała w sali Sopockiego Domu Zdrojowego m.in. Halkę Moniuszki
1945 – zniszczenie przez wojsko radzieckie wszystkich scen w Gdańsku
1949, 24 sierpnia – powołane z inicjatywy Iwo Galla Studio Muzyczno-Dramatyczne wystawia Halkę
1949 – 1959 – działalność, pod kierunkiem Zygmunta Latoszewskiego, Studia Operowego
1950, 28 czerwca – pierwsza premiera Studia Operowego, uważana za początek historii Opery Bałtyckiej - Eugeniusz Oniegin Czajkowskiego
1952, 15 marca – pierwsza premiera baletowa (Pory roku Głazunowa)
1953, 1 maja – Studio Operowe i Orkiestra Filharmoniczna łączą się w Państwową Operę i Filharmonię Bałtycką
1954/1955 – przebudowa sceny i zaplecza; adres instytucji: Teatr Wielki w Gdańsku, ul. Rokossowskiego
1958 – występy Opery Bałtyckiej na festiwalu Warszawska Jesień (Peter Grimes, Krakatuk, Dafnis i Chloe)
1960 - występy Opery Bałtyckiej na festiwalu Warszawska Jesień (Harnasie, Cudowny mandaryn)
1973 – 1982 – przebudowa budynku; powstaje foyer; adres instytucji: Gdańsk-Wrzeszcz, al. Zwycięstwa
1994 – rozdzielenie Opery i Filharmonii, które stają się samodzielnymi instytucjami
2000, 20 lutego – pierwsza w Gdańsku powojenna premiera opery Wagnera (Tannhäuser)
2003, październik – grudzień – modernizacja widowni
2004 – I Świętojańskie Noce Muzyki Operowej – festiwal koncertowych i semi-scenicznych wykonań oper w kościele św. Jana
2005 – pierwsza w Gdańsku powojenna premiera opery Richarda Straussa Kawaler srebrnej róży
2008 - dyrektorem naczelnym i artystycznym zostaje Marek Weiss, a dyrektorem muzycznym Jose Maria Florencio. Pierwszą wizytówką nowego kierownictwa Opery Bałtyckiej jest Don Giovanni Mozarta
2008 - Opera Bałtycka prezentuje Gwałt na Lukrecji Brittena na Festiwalu i Konkursie Operowym w Szeged (Węgry). Odtwórczyni tytułowej partii - Janja Vuletic otrzymuje nagrodę dla najlepszej śpiewaczki. To pierwszy w historii polskiej opery spektakl zaprezentowany przez stację telewizyjną Mezzo TV.
2009 - Opera Bałtycka ponownie zaproszona na Festiwal i Konkurs Operowy w Szeged. Przedstawiamy Ariadnę na Naxos Richarda Straussa w reżyserii Marka Weissa.
dyrektorzy naczelni:
Marek Weiss (od 2008)
dyrektorzy artystyczni:
kierownictwo Baletu:
Janina Jarzynówna-Sobczak (1949 - 1976)
Gustaw Klauzner ((1976 – 1988)
Walery Niekrasow (1988 – 1992)
Bożena Kociołkowska (1992 – 1993)
Bronisław Prądzyński (1993 – 1996)
Marek Andrzej Stasiewicz (1996 – 1999)
Sławomir Gidel (od 1999 - 2007)
Anna Krzyśków (luty 2008)
Roman Komassa (od marca 2008)
kierownictwo Chóru:
Anna Michalak (od stycznia 2012)
Osobom zainteresowanym historią gdańskiej opery polecamy następujące pozycje:
• wydawnictwa jubileuszowe Opery Bałtyckiej
Państwowa Opera i Filharmonia Bałtycka w Gdańsku. W 25-lecie istnienia, redakcja: B. M. Jankowski, Gdańsk, 1971; w albumie m.in.: opis dziejów Opery i Filharmonii w tekstach Wandy Obniskiej, Józefa Kańskiego, Lecha Mokrzeckiego, Michała Misiornego; wykaz premier z lat 1950 – 1970 ze zdjęciami i informacjami o realizatorach i wykonawcach, lista pracowników z roku 1970, rejestry gościnnie występujących artystów, wyjazdów krajowych i zagranicznnych;
Państwowa Opera i Filharmonia Bałtycka 1945 – 1985, redakcja: A. Czekanowicz, Gdańsk 1985 ; w nim: kalendarium z wykazem premier, opracowane przez Andrzeja Januszajtisa, historia Filharmonii nakreślona przez Wandę Obniską, dzieje baletu przedstawione przez Janinę Jarzynównę-Sobczak, wywiad Barbary Kanold z ówczesnym kierownikiem baletu Gustawem Klauznerem, fragmenty nigdzie indziej niepublikowanego dziennika Zygmunta Latoszewskiego, zdjęcia ze wszystkich spektakli;
Państwowa Opera Bałtycka 1950-2000, redakcja: van Snake, Gdańsk 2000; wykaz premier od roku 1950 ze szczególnym uwzględnieniem okresu od 1984 do 1999, wykaz dyrektorów i realizatorów tworzących od 1984 do 1999, liczne zdjęcia, rysunki, wyimki z recenzji, katalog wystawy "50 lat Opery Bałtyckiej";
200 lat teatru przy Targu Węglowym, redakcja: J. Ciechowicz
Rozmowy o tańcu – wywiad-rzeka z Janiną Jarzynówną-Sobczak, przeprowadzony u schyłku życia artystki przez Barbarę Kanold.
